ബഹിരാകാശവും മനുഷ്യ ശരീരവും

കഴിഞ്ഞ 50ലധികം വർഷങ്ങളായി നാസയുടെ ഹ്യൂമൻ റിസർച്ച് പ്രോഗ്രാം (എച്ച്ആര്‍പി), ബഹിരാകാശ യാത്രകൾ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങൾ നടത്തിവരുന്നു. രാജ്യാന്തര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ (ഐഎസ്എസ്) നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഭാവിയിൽ ചന്ദ്രനിലേക്കും ചൊവ്വയിലേക്കുമുള്ള ദീർഘകാല യാത്രകളിൽ ബഹിരാകാശയാത്രികരുടെ സുരക്ഷയും ആരോഗ്യവും പൂർണമായും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ശാസ്ത്രലോകം.
ആർട്ടെമിസ് ദൗത്യത്തിലൂടെ ആദ്യമായി ഒരു വനിതയെയും മറ്റൊരു പുരുഷനെയും ചന്ദ്രനിൽ ഇറക്കാൻ നാസ പദ്ധതിയിടുന്നുണ്ട്. ദീർഘകാലം ബഹിരാകാശത്ത് കഴിയുന്നത് ശരീരത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നറിയാൻ നാസ നടത്തിയ പഠനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് അമേരിക്കൻ യാത്രികരായ സ്കോട്ട് കെല്ലിയുടെയും ക്രിസ്റ്റീന കോച്ചിന്റെയും യാത്രകളാണ്. ഇവർ ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷത്തോളമാണ് ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ ചെലവഴിച്ചത്. ഭൂമിയിലുണ്ടായിരുന്ന തന്റെ ഇരട്ട സഹോദരനും മുൻ യാത്രികനുമായ മാർക്ക് കെല്ലിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്കോട്ട് കെല്ലി നടത്തിയ ‘ഇരട്ട പഠനം’ മനുഷ്യന്റെ ബഹിരാകാശ യാത്രകളിലെ വളരെ നിർണായകമായ ഒരു കാൽവയ്പായിരുന്നു.
ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ വെറും ആറുമാസം ചെലവഴിക്കുന്നതും, വർഷങ്ങളെടുത്ത് ചൊവ്വയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ചൊവ്വാ ദൗത്യത്തിലെ പ്രധാന ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളെ നാസ ‘റിഡ്ജ്’ എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
ബഹിരാകാശ വികിരണങ്ങൾ: ഭൂമിയിലെ കാന്തികമണ്ഡലവും അന്തരീക്ഷവും അപകടകരമായ വികിരണങ്ങളിൽ നിന്ന് ജീവജാലങ്ങളെ ഒരു പരിധിവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ബഹിരാകാശത്ത്, യാത്രികർ വലിയ തോതിൽ ഗാലക്റ്റിക് കോസ്മിക് രശ്മികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വികിരണങ്ങൾക്ക് വിധേയരാകുന്നു. ഇത് കാൻസർ, ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് തടയാനായി, മികച്ച ഷീൽഡിങ് സംവിധാനങ്ങളും റേഡിയേഷൻ കൃത്യമായി അളക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ ഡിറ്റക്റ്ററുകളും നാസ വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
ഏകാന്തതയും ഒറ്റപ്പെടലും: ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെ, ചെറിയൊരു പേടകത്തിൽ ചുരുക്കം ചില ആളുകൾക്കൊപ്പം വർഷങ്ങളോളം കഴിയേണ്ടി വരുന്നത് യാത്രികരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ സാരമായി ബാധിക്കാം. ഇവരുടെ ഉറക്കം ക്രമീകരിക്കാൻ പ്രത്യേക എൽഇഡി ലൈറ്റുകളും, ഏകാന്തത ഒഴിവാക്കാൻ വിർച്വൽ റിയാലിറ്റി സംവിധാനങ്ങളും നാസ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. മാനസികോല്ലാസത്തിനും ശുദ്ധവായുവിനുമായി ബഹിരാകാശത്ത് ചെടികൾ വളർത്തുന്ന ‘സ്പേസ് ഗാർഡൻ’ പദ്ധതിയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള അകലം: ചന്ദ്രനേക്കാൾ ആയിരം മടങ്ങ് അകലെയാണ് ചൊവ്വ (ശരാശരി 14 കോടി മൈലുകൾ). ചൊവ്വയിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഒരു സന്ദേശം എത്താൻ 20 മിനിറ്റോളം എടുക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മിഷൻ കൺട്രോളിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള സഹായമില്ലാതെ, എമർജൻസി മെഡിക്കൽ സാഹചര്യങ്ങൾ യാത്രികർക്ക് സ്വയം കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടി വരും. ഇതിനായി നിർമ്മിത ബുദ്ധിയുടെ (എഐ) സഹായത്തോടെയുള്ള മെഡിക്കൽ ടൂളുകളും ദീർഘകാലം കേടുകൂടാതെ ഇരിക്കുന്ന മരുന്നുകളും നാസ തയ്യാറാക്കുന്നു.
ഗുരുത്വാകർഷണത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ: ചൊവ്വാ ദൗത്യത്തിൽ യാത്രികർ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ഗുരുത്വാകർഷണ തലങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകും. യാത്രയ്ക്കിടയിലെ ഭാരമില്ലായ്മ ശരീരത്തിന്റെ ബാലൻസിനെയും പേശികളുടെയും എല്ലുകളുടെയും സാന്ദ്രതയെയും ബാധിക്കും. ശരീരത്തിലെ ദ്രാവകങ്ങൾ തലയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറുന്നത് കാഴ്ചപ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകാം. കൃത്യമായ വ്യായാമങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ, ശരീരത്തിലെ രക്തയോട്ടം നിയന്ത്രിക്കുന്ന കംപ്രഷൻ കഫുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ മാറ്റങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നത്.
പ്രതികൂലമായ ചുറ്റുപാടുകൾ: ബഹിരാകാശ പേടകത്തിനുള്ളിലെ വായുവിന്റെ ഗുണനിലവാരം, താപനില, സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ എന്നിവ നിരന്തരം നിരീക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അടഞ്ഞ ചുറ്റുപാടുകളിൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയിൽ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനും അണുബാധകൾ വേഗത്തിൽ പടരാനും സാധ്യതയുണ്ട്. മികച്ച എയർ ഫിൽറ്ററുകൾ, കൃത്യമായ ശുചീകരണം, യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള പ്രത്യേക ക്വാറന്റൈൻ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിയെ നാസ മറികടക്കുന്നത്. ഈ വെല്ലുവിളികളെല്ലാം സസൂക്ഷ്മം പഠിച്ചുകൊണ്ട്, വരാനിരിക്കുന്ന ദീർഘകാല ബഹിരാകാശ യാത്രകളിൽ മനുഷ്യന് കേവലം അതിജീവിക്കാൻ മാത്രമല്ല, ശാരീരിക‑മാനസിക ആരോഗ്യത്തോടെ മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും നാസ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ചരിത്രപ്രധാനമായ ‘ഇരട്ട പഠനം’
നാസയുടെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ട്വിൻസ് സ്റ്റഡി’. സ്കോട്ട് കെല്ലി 340 ദിവസത്തോളം (ഏകദേശം ഒരു വർഷം) രാജ്യാന്തര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ ചെലവഴിച്ചപ്പോൾ, മുൻ ബഹിരാകാശ യാത്രികനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇരട്ട സഹോദരൻ മാർക്ക് കെല്ലി ഭൂമിയിൽ തുടർന്നു. ഒരേ ഡിഎൻഎ ഉള്ള ഇവർ രണ്ടുപേരിലും നടത്തിയ പഠനങ്ങളിലൂടെ, ദീർഘകാലത്തെ ബഹിരാകാശ വാസം മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് കഴിഞ്ഞു.
പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ

ഡിഎൻഎ മാറ്റങ്ങൾ: ബഹിരാകാശത്തെ വികിരണങ്ങളും ചുറ്റുപാടും സ്കോട്ടിന്റെ ജീനുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയതായി കണ്ടെത്തി. ഭൂമിയിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും പഴയപടിയായെങ്കിലും, ചില മാറ്റങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിന്നു.
ടെലോമിയറുകളിലെ വ്യതിയാനം: കോശങ്ങളുടെ പ്രായം നിർണയിക്കുന്ന ഡിഎൻ എയുടെ അറ്റത്തുള്ള ഭാഗമാണ് ടെലോമിയറുകൾ.SpaceExploration
ഭൂമിയിലുള്ള മാർക്കിനേക്കാൾ സ്കോട്ടിന്റെ ടെലോമിയറുകൾ ബഹിരാകാശത്തുവച്ച് നീളം വച്ചതായി കണ്ടെത്തി (പ്രായം കുറയുന്നതിന് തുല്യമായ അവസ്ഥ). എന്നാൽ ഭൂമിയിൽ തിരിച്ചെത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അത് പഴയതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ചുരുങ്ങുകയുംv ചെയ്തു.
രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി: ബഹിരാകാശത്തും പ്രതിരോധ സിസ്റ്റം കൃത്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പഠനം തെളിയിച്ചു. ബഹിരാകാശത്തുവച്ച് സ്കോട്ട് സ്വയം കുത്തിവച്ച ഫ്ലൂ വാക്സിൻ ഭൂമിയിലെ പോലെ തന്നെ ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ബഹിരാകാശ യാത്രികരുടെ ഭക്ഷണക്രമം
ബഹിരാകാശത്തെ ഭക്ഷണരീതി ഭൂമിയിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ദീർഘകാലം കേടുകൂടാതെയിരിക്കുന്ന ഭക്ഷണമാണ് യാത്രികർക്കായി തയ്യാറാക്കുന്നത്.
പ്രത്യേകതകൾ

വെള്ളം ചേർത്തുള്ള ഉപയോഗം: ജലാംശം പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്ത ഭക്ഷണങ്ങളാണ് കൂടുതലും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഭാരം കുറയ്ക്കാനും കേടാകാതിരിക്കാനും ഇതാണ് മികച്ച വഴി. കഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രത്യേക പൗച്ചുകളിലെ ഈ ഭക്ഷണത്തിലേക്ക് ചൂടുവെള്ളം ചേർക്കുന്നു.
പൊടിപാറുന്ന ഭക്ഷണങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്ത് വളരെ അപകടകരമാണ്. ഗുരുത്വാകർഷണം ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൊടി പറന്ന് സെൻസിറ്റീവായ ഉപകരണങ്ങളിലും യാത്രികരുടെ കണ്ണുകളിലും വീഴാം. അതിനാൽ സാധാരണ ബ്രെഡിന് പകരമായി പൊടിയാത്ത തരം ടോർട്ടില്ലകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. (പുളിപ്പില്ലാത്ത നേർത്ത റൊട്ടി അല്ലെങ്കിൽ ദോശ പോലുള്ള വിഭവമാണിത്.) ഉപ്പും കുരുമുളകും പോലും ദ്രാവക രൂപത്തിലാണ് നൽകുന്നത്. 

എരിവുള്ള ഭക്ഷണത്തോടുള്ള പ്രിയം: ബഹിരാകാശത്ത് ശരീരത്തിലെ ദ്രാവകങ്ങൾ തലയിലേക്ക് കൂടുതലായി കയറുകയും, ഇത് എപ്പോഴും ജലദോഷമുള്ളത് പോലെയുള്ള അവസ്ഥ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ യാത്രികർക്ക് ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിയോ മണമോ കാര്യമായി അനുഭവപ്പെടില്ല. ഇതിന് പരിഹാരമായി നല്ല എരിവുള്ള സോസുകളും ഭക്ഷണങ്ങളുമാണ് കൂടുതലും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.